Svetlana Aleksiyeviç: İnsanlığın duygusal tarihinin yazarı

Svetlana Aleksiyeviç: İnsanlığın duygusal tarihinin yazarı

Nobel Edebiyat Ödülü’nün bu yılki sahibi Ukrayna doğumlu Belaruslu gazeteci yazar Svetlana Aleksiyeviç oldu. Aleksiyeviç, maddi karşılığı 8 milyon İsveç Kronu (yaklaşık 2.4 milyonTL) olan Nobel Edebiyat Ödülü’nü, “özgürlüce çalışabilmek için kabul ettiğini” açıkladı. 

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, “Çoksesli eserleri nedeniyle” Aleksiyeviç’i ödüle değer buldu. Akademinin sözcüsü Sara Danius, kazananı açıklarken, “Aleksiyeviç’in eserleri, günümüz dünyasında eziyet ve cesaretin anıtıdır” dedi.

duygusal2“Aleksiyeviç, yıllardır Sovyetler Birliği’nin ve sonrasının haritasını çıkarıyor. Ancak o olaylar tarihini değil, duygular tarihini anlatıyor. Çernobil faciası, Rusya-Afganistan savaşı, Sovyetler Birliği’yle ilgili eserleri bunun örneği. 

Aleksiyeviç binlerce çocukla, erkek ve kadınla görüşmeler yaptı ve insanlığın bizim bilmediğimiz, görmediğimiz hikâyesini, tarihini anlattı: Ruhun tarihini, duyguların tarihini…”

Sara Danius, ayrıca yazarın “The Unwomanly Face of the War” (Savaşın Kadınsı Olmayan Yüzü) kitabını “edebiyatta yeni bir tür” olarak niteledi ve övgüye değer olduğunu söyledi. Aleksiyeviç bu kitabında İkinci Dünya Savaşı’nı yaşamış yüzlerce kadınla görüşmüş, onların nelere şahit olduğunu aktarmıştı. 

“Bu kitap bize savaşa katılmış Sovyet kadınlarının tanıklığını aktarıyor. Savaşa yaklaşık bir milyon Sovyet kadın katıldı ve biz onların neler yaşadıklarını çoğunlukla bilmiyorduk. Yayımlandığında 2 milyon adetten daha fazla satan bu kitap, bireyle bizim aramızdaki bir köprü; 5 yıl boyunca olan bitenin belgesi.”

Svetlana Aleksiyeviç, 31 Mart 1948’de Ukrayna’da, Belaruslu bir baba ve Ukraynalı bir annenin çocuğu olarak doğdu. Anne babası öğretmen olan yazar, eğitimini tamamladıktan sonra gazetecilik yapmaya başladı, yerel gazetelerde çalıştı.

Okul döneminde şiirler, sonrasında da kısa öyküler, denemeler ve röportajlar yazan Aleksiyeviç, Belaruslu yazar Ales Adamoviç’ten etkilenerek kendi sesini buldu. 

duygusal3“The Unwomanly Face of the War” (Savaşın Kadınsı Olmayan Yüzü) adlı ilk kitabını 1983 yılında tamamladı. Ancak kitabı, iki yıl yayınevinde bekledikten sonra yayımlanabildi. 1985’te Moskova ve Belarus’un başkenti Minks’te eşzamanlı yayımlanmasının ardından kitap büyük beğeni topladı, tiyatroya ve sinemaya uyarlandı.

“The Boys in Zinc” adlı ikinci kitabı ise 1989 yılında basıldı, bu kitapta Rusya Afganistan savaşını ve Sovyet halkının on yıl boyunca neler yaşadığını aktardı. Savaş alanlarını gezen ve yaşananlara birebir şahit olan yazarın bu kitabı, olayları tüm açıklığıyla anlattığı için ülkede tepkiyle karşılandı. Hakkında davalar açıldı. Ancak kitap sonrasında birçok belgelesel filme konu oldu.

1993 yılında yayımlanan ve Sovyetler Birliği’nin çöküşünü anlatan “Enchanted with Death” kitabı 2009 yılında “The Cross” adıyla sinemaya uyarlandı. 

duygusal41997’de “The Chernobyl Prayer: the Chronicles of the Future” adlı kitabı basıldı. Çernobil faciası hakkındaki bu kitap insanların faciadan nasıl etkilendiklerine odaklanıyordu. 

Svetlana Aleksiyeviç’in kitapları aralarında ABD, Almanya, Japonya, Fransa, Çin, Hindistan ve Türkiye’nin de olduğu 19 ülkede yayımlandı.

Türkiye’de Evrensel Basım Yayın tarafından “Nazi İşgalinde Sovyet Kadınlar” ve Aytaşı Yayınları tarafından “Bir Nükleer Felaketin Sözlü Tarihi Çernobil’den Sesler” adlı kitapları basıldı.

Svetlana Aleksiyeviç, bugüne dek Nobel’i kazanan 14. kadın oldu. 

Aleksiyeviç, kendisini şu sözlerle anlatıyor:

Ben hayatı gözlemler, ince ayrıntılar ve detaylarla araştırıyorum. Çünkü sadece hayattaki olaylarla, savaşlarla, cinayetlerle ya da Çernobil faciasıyla değil, bu konulardaki insan davranışları ve bunların günümüzdeki etkileriyle ilgileniyorum.

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal