Son yüzyılın en tartışmalı 10 sanat eseri

Son yüzyılın en tartışmalı 10 sanat eseri

Sanat ruhumuzu besliyor, bize ilham veriyor ve hayatı sorgulamamıza sebep oluyor; bazen de büyük tartışmalara yol açıyor ve seyircisini kutuplaştırıyor. İşte son yüzyılda Batı toplumunda en çok tartışmaya yol açmış 10 sanat eseri.

10sanat2

1. Emma Sulkowicz, “Mattress Performance (Carry That Weight)” (Şilte Performansı [Ağırlığını Taşı]) 2014-2015

Emma Sulkowicz’in Eylül 2014’te tez projesi olarak başlayan ve bugün bile manşetlerde kendine yer bulan sebat performansı, yaklaşık 22 kiloluk bir şilteyi New York’taki Columbia Üniversitesi’nde nereye giderse taşımasını içeriyordu. Sanatçı, 2012 yılında okul arkadaşı tarafından bu şiltede tecavüze uğradığını ve tecavüzcüsü okuldan atılana kadar şilteyi taşımaya devam edeceğini söylüyordu. Bahsi geçen öğrenci okuldan atılmadı, Sulkowicz de mezuniyet töreni esnasında da taşımaya devam etti ve Mayıs 2015’te performans sona erdi.

10sanat3

2. Ryder Ripps, “ART WHORE” (SANAT FAHİŞESİ) 2014

New York’taki Ace Hotel’in tek gecelik teklifini kabul eden sanatçı Ryder Ripps, “ART WHORE” performansını gerçekleştirdi. Proje için Craigslist’ten bulduğu iki eskortu otel odasına davet etti. Konaklamaları esnasında Ripps, istediklerini çizmelerini istediği Brooke ve Jay’i belgeledi. Çalışma, ciddi eleştirilerle karşılaştı. Art F City için yazan Whitney Kimball, “ART WHORE”u “2014’ün en aşağılayıcı projesi olmaya layık” olarak tanımladı. Dazed’dem Zing Tsjeng şöyle dedi: “eski hikaye: beyaz bir herif Önemli Bir Noktaya Parmak Basma mücadelesinde bir başkasının emeğini aşırıyor. Bunda yeni bir şey yok.”

10sanat4

3. Guillermo Vargas, “Eres Lo Que Lees” (Ne Okursan Osun)” 2007

Guillermo Vargas’ın hikayesinin, masum bir hayvanın güya kasti bir biçimde aç bırakılmasını da içerdiğinden, özellikle hassas bir unsuru var. Nikaragua, Managua’daki Códice Gallery’de gerçekleşen sergide, sanatçı bir sokak köpeğini su ya da yemek olmaksızın bir kayışla duvara bağladı. Köpeğin yukarısında  “Eres Lo Que Lees” (Ne Okursan Osun) kelimeleri yazıyordu. Daha da kötüsü, yazı köpek mamasıyla yazılmıştı. Galeri kendini savundu, köpeğin zincirlenmediğini ve sergi saatleri dışında beslendiğini iddia etti ancak bu açıklama uluslararası tepkileri ve Vargas’a gelen ölüm tehditlerini önleyemedi.

10sanat5

4. Chris Ofili, “The Holy Virgin Mary” (Kutsal Bakire Meryem) 1996

Turner Ödülü kazanan ilk siyahi sanatçı olan İngiliz Chris Ofili’nin bu tablosu her ne kadar 1996 yılında yapılmış olsa da, 1999 yılında New York’u ziyaret edip “Sensation” isimli bir sergide gösterilene kadar ciddi bir tartışmaya sebep olmamıştı. Büyük boy tablo, siyahi bir Bakire Meryem tasviri ile birlikte fil gübresi ve pornografik görsellerin kolajlarını içeriyordu. Dönemin New York Belediye Başkanı ve mümin bir Katolik olan Rudy Giulani eseri “iğrenç” olarak tanımladı ve sergiyi kapamak ve müzeye verilen bütçeyi kesmek için teşebbüste bulundu. Taleb federal mahkeme tarafından reddedildi ve sonunda bir açık arttırmada 4.6 milyon dolara (yaklaşık 13 milyon lira) satıldı.

10sanat6

5. Tracey Emin “Everyone I Have Ever Slept With” 1963-1995 (“Yattığım Herkes” 1963-1995) 1995

Tracey Emin’in eserinin ismine bakan herhangi biri neyin tartışmalı olduğunu bildiğini sanabilir ancak aslında isim epey yanıltıcı. Kıbrıs asıllı İngiliz sanatçı Emin, cinsel ya da platonik anlamıyla beraber yattığı 102 ismi yazdığı bir çadır yaratmıştı. Emin işi hakkında “Kimisiyle bir duvara dayanıp seviştim. Kimileriyle ise sadece uyudum, mesela ninem. Eskiden yatağına uzanır ve elini tutardım. Birlikte radyo dinler ve uykuya dalardık. Sevmediğiniz ya da önemsemediğiniz birisiyle bunu yapmazsınız.” Maalesef eser, Doğu Londra’daki bir depo yangınında, Charles Saatchi’ye ait yüz diğer eserle birlikte yok oldu.

10sanat7

6. Guerrilla Girls, “Do Women Have to be Naked to get into the Met. Museum?” (Kadınların Metropolitan Sanat Müzesi’nde Yer Almak İçin Çıplak Olması Mı Gerekiyor?) 1989

İsmi İngilizce “goril” ve “gerilla” kelimelerinin birleşiminden oluşan sanat dünyasının radikal grubu Guerilla Girls, 1984 yılında yapılan bir araştırmada New York’taki Modern Sanatlar Müzesi’nde işi yer alan 169 sanatçıdan sadece 13’ünün kadın olduğunun ortaya çıkması sonucu, karşılık vermek için anonim kadın sanatçılar tarafından kuruldu. Büyük güncel sanat kurumlarında kadın temsilinin eksikliği hakkında bir farkındalık başlatma amacıyla bir poster kampanyası başlattılar.

Yukarıda görülen ve üzerinde “Modern sanatlar bölümünde yer alan sanatçıların yüzde üçten azı kadın ama nü tabloların yüzde 83’ü kadın” yazan posteri New York billboard’larına asmak için Kamusal Alan Fonu’na başvurdular ancak reddedildiler. Misilleme yapmak için New York otobüslerinde alan kiraladılar. Ek olarak, geceleri gizlice şehrin her yerine posteri astılar, anonimliklerine devam etmek için goril maskeleri taktılar.

10sanat8

7. Robert Mapplethorpe, “X Portfolio” (1989)

1989 yazında, fotoğraf sanatçısı Robert Mapplethrope’un AIDS komplikasyonları nedeniyle genç yaşta hayatını kaybetmesinden birkaç ay sonra, sanatçının 150 işinden oluşan retrospektif sergisi Washington’daki Corcoran Sanat Galerisi’nde açıldı. Ancak sado-mazoşizm ve eşcinsellik içeren fotoğraflar, şehirde yaşayan muhafazakar yasa koyucuların öfkesine mahzar oldu. Tartışmaları önlemeye yönelik yanlış bir girişimle, sergi iptal edildi ve bu durum sözde “Kültür Savaşları”nı körükledi.

Mapplethrope destekçileri 30 Haziran 1989 akşamı protesto amacıyla galerinin önünde toplandı, sanatçının eserlerini devasa bir şekilde binanın üstüne yansıttı ve vefat eden fotoğraf sanatçısı için güçlü ve dokunaklı bir anma gerçekleştirdi.

10sanat9

8. Andres Serrano, “Piss Christ” (Sidik İsa) 1987

Andres Serrano’nun “Piss Christ” eseri, ana fikri nedeniyle yirmi yıldan uzun bir süredir kutuplaştırıcı bir iş oldu. Plastik bir çarmış figürünün sanatçının idarına gömülmüş fotoğrafı, yaratıldığı günden itibaren tartışmalara yol açtı ancak 2011’de Fransa, Avignon’da aşırı tutucu Katolikler eseri çekiçlerle yok etmeyi denediğinde, kamuoyu tepkisi en üst noktaya ulaştı.

Serrano, 2012 yılında Guardian’a verdiği söyleşide “‘Piss Christ’ı yaptığım dönemde, hiçbir şey açıklamaya çalışmamıştım” dedi. “Geriye dönüp baktığımda, ‘Piss Christ’ın sadece bir sanatçı olarak değil, bir Hristiyan olarak da çalışmaları yansıttığını düşünüyorum.”

10sanat10

9. Richard Serra, “Tilted Arc” (Eğimli Yay) 1981

Richard Serra’nın yaklaşık 36 metre genişliğinde ve 3,5 metre uzunluğundaki eğik cor-ten çeliği işi, yabalar ve meşalelerle Ortaçağ köylüsü tarzı bir takım tepkilere neden olacak bir çalışma gibi görünmüyor. Ancak her nasılsa, 1981 yılında Serra duvara benzeyen devasa işini New York’taki Federal Plaza’nın önüne diktiğinde olan buydu.

Heykel, yoğun yaya geçiş yolunun tam ortasına dikilmişti ve rahatsız edici bir engel olarak görülüyordu. Serra eserin yerini değiştirmeyi kabul etmedi. Sonuç olarak eser 1989 yılında kaldırıldı. Serra o dönem, “Sanatın işlevinin memnuniyet vermek olduğunu düşünmüyorum,” demişti. “Sanat demokratik değildir. İnsanlar için değildir.”

10sanat11

10. Marcel Duchamp, “Fountain” (Çeşme) 1917

Muhtemelen tüm zamanların en tartışmalı eserlerinden biri, Marcel Duchamp’ın “Fountain”idir. Arkasından asılmış bir pisuvar olan “Fountain” “R. Mutt” mahlasıyla imzalanmıştı. Eser yine “R. Mutt” ismiyle Society of Independent Artists’e (Bağımsız Sanatçılar Topluluğu) gönderilmiş ancak topluluğun açılış sergisinden hariç tutulmuştu. Duchamp protesto amacıyla kuruldan istifa etti.

1964 yılında verdiği bir röportajda Duchamp, “Sanatın bir serap olduğu gerçeğine dikkat çekiyordum. Bir serap, tıpkı çölde beliren bir vaha gibi. Çok güzeldir, tabii, susuzluktan ölmüyor olsanız. Ama sanatın sahasında ölmezsiniz. Serap cisimseldir.”

Kaynak: Huffington Post

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal