Sanata saldırı raporunda ‘Alıngan Cumhurbaşkanı’ vurgusuyla Türkiye ilk sıralarda

Sanata saldırı raporunda ‘Alıngan Cumhurbaşkanı’ vurgusuyla Türkiye ilk sıralarda

Danimarka merkezli uluslararası ve bağımsız bir kuruluş olan Freemuse, müzik alanında ifade özgürlüğünün korunması ve bu alanda yaşanan sansürle mücadele üzerine çalışıyor. Freemuse aynı zamanda her yıl, sanatsal özgürlüğe yönelik saldırılar hakkında bir rapor yayımlıyor. Bu yılın raporunda, Türkiye de öne çıkan ülkeler arasında.

Freemuse müzik, görsel sanatlar, sinema (kurgusal), tiyatro (performans sanatı da dahil), edebiyat (kurgusal) ve dansa odaklanıyor. Ancak bu yılın raporunda sinema sansürüne dair bir istatistik örneği bulunmuyor. Çünkü küresel film endüstrisi filmler gösterilmeden ya da yapım aşamasındayken uygulanan sansüre dair raporlama yapma sorumluğunu çoğunlukla yerine getirmiyor.

Sansür vakaları yüzde 224 arttı

Freemuse, bu yıl toplamda 469 sansür, sanatçılara saldırı ve sanatçı hakları ihlali vakası kaydetti ki, bu da 237 vakanın kaydedildiği 2014 yılı rakamlarını neredeyse ikiye katlıyor.

Her ne kadar uluslararası alanda sanatsal özgürlüğün korumasına yönelik daha geniş bir kamuoyu oluştuğuna yönelik işaretler olsa da, 2015 yılında ölüm, saldırı, kaçırma, hapsedilme ve tehdit etme vakalarında yüzde yirmi, sansür girişimlerinde ise yüzde 224’lük bir artış söz konusu. 

2015 yılı rakamları:
3 sanatçı öldürüldü
15 sanatçı hapsedildi
31 sanatçı geçtiğimiz yıllarda hapse gönderildi ve hâlâ ceza çekiyor
6 sanatçı kaçırıldı
24 sanatçı fiziksel saldırıya maruz bırakıldı
33 sanatçı tehdit edildi
42 sanatçıya dava açıldı
23 sanatçı alıkonuldu

292 sansür vakası kaydedildi

Bu dehşet verici tablonun bir nedeni, Freemuse’un belgeleme metotlarının gelişmesi ve uluslararası kamuoyunda sanatsal özgürlüğün öneminin artması sonucu, vakaların daha fazla duyulması olabilir. Yine de, halen sanatsal saldırıların pek çoğunun rapor edilmediğini unutmamak gerekiyor.

2015 yılında Çin’de sanatsal özgürlüğe yönelik toplam 146 ihlal kaydedildi. Sansür kategorisinde Çin’e ait 126 vaka var. Bu büyük rakamda, hükümetin Ağustos 2015’te yayımladığı 120 şarkılık “kara liste”nin etkisi var. Freemuse her bir şarkının sansürlenmesini bağımsız bir vaka olarak kabul ediyor. 

Sansür dışında, Çin 20 ciddi ihlal ile listenin başında yer alıyor. Çin’i, 16 ihlal ile İran, 15 ihlal ile Rusya ve 10 ihlal ile üç farklı ülke takip ediyor: Burundi, Suriye ve Türkiye. 

‘Alıngan Cumhurbaşkanı’

Raporun Türkiye bölümü “Terör Yasaları ve Alından Cumhurbaşkanı” başlığını taşıyor. Rapora göre Türkiye’de en çok müzik alanında ihlal yaşanıyor. Raporda Türkiye’nin terör karşıtı yasalarının sansür ve özgürlük ihlaline sebebiyet verdiği söyleniyor. Raporda, Nûdem Durak, Ferhat Tunç ve Grup Yorum’un gözaltı ve yargılanma süreçleri; “Bakur”, “Yeryüzü Aşkın Yüzü Oluncaya Dek” ve “Dersim’in Kayıp Kızları” belgesellerinin sansürlenmesi ve heykeltıraş Mehmet Aksoy davası anılıyor. 

Türkiye’nin 2015 rakamları şöyle:

1 sanatçı saldırıya uğradı
1 sanatçı alıkonuldu
1 sanatçı hapse gönderildi
3 sanatçı yargılandı
4 sanatçı tehdit edildi
5 sansür vakası tespit edildi

sanata2

Bunun yanında, Freemuse’un raporunda neredeyse hiçbir Batı ülkesinden bahsetmemesi, raporlamanın güvenilirliği açısından soru işaretleri oluşturuyor. Raporda ve raporun kısa bir özetinin verildiği harita çalışmasında tek bir Avrupa ülkesine dair rakam yer almıyor. Haritada yer alan Amerika kıtasından tek ülke ise Küba. 

Tüm raporu buradan okuyabilirsiniz.

Kaynak: Freemuse

Hazırlayan: Haziran Düzkan

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal