Örnek kütüphanecilik girişimine, artık bir kütüphane gerek

Örnek kütüphanecilik girişimine, artık bir kütüphane gerek

Heybeliada Halk Kütüphanesi uzun süredir kapalı. İki yıldır binası restorasyon halinde. Bir yandan da yapının mülkiyetiyle ilgili bir tartışma var. Aslında, tartışma vardı demeli: İnşaatta sona gelinirken, geçen hafta adalılara ulaşan bir resmi yazı, binanın İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ait olduğunu duyurdu. Milli Eğitim de burayı kütüphane değil, -sonradan başka bir şeye evrilmezse- ilkokul ya da lojman yapmak istediğini belirtiyor. Oysa adalıların talebi ve ihtiyacı net: Onlar burada on yıllarca hizmet veren halk kütüphanesini geri istiyor. Bu talebin Türkiye’ye örnek olacak somut bir dayanağı da var: Heybeliada Halk Kütüphanesini Koruma Derneği.

Daha eskiye gidersek, halk kütüphanesinin bulunduğu yapının adı Triandafilidis Köşkü. Adanın ana caddesi üzerinde, üç katlı, asırlık bir ahşap bina. Burası 1923-1967 yılları arasında ilkokul olarak hizmet verdi. Sonrasında yeni bir ilkokul yapılınca, Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi’ne bağlı şube kütüphanesi olarak 2008 yılına kadar açık kaldı. Bu arada 1973’te Anıtlar Kurulu tarafından kültür varlığı olarak tescillendi. 2008-2013 arası kayıp dönem. Bina kaderine terk edildi. 2013’e gelindiğinde ise adalılar “Kütüphanemizi Geri İstiyoruz!” diye imza kampanyası başlattı ve binanın restore edilmesini sağladı. Binanın mülkiyeti o dönemde İl Özel İdaresi’ne aitti.

Restorasyon sürerken, Heybeliada Kütüphane Girişimi adıyla doğan birliktelik, derneğe dönüştü ve Heybeliada Halk Kütüphanesini Koruma Derneği kuruldu. Adalılardan oluşan dernek iki yıl boyunca bir dizi etkinlik düzenledi. Çalıştaylar, şenlikler yapıldı, önemli yazarlar söyleşi için adaya davet edildi. Daha geçen hafta Angelopoulos filmlerinin senaristi, ünlü polisiye yazarı Petros Markaris adada okurlarıyla buluştu.

Bülent Yılmaz yılların kütüphanecisi. Özellikle halk kütüphaneciliği konusunda uzman. Heybeliada’daki girişimin de destekçilerinden biri. Yılmaz, binanın mülkiyetinin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne geçmesi ve artık kütüphane olarak hizmet vermeyeceğinin açıklanması üzerine “Heybeliada Kütüphane Binasını Kaybettik!” başlıklı bir mektup kaleme aldı:

Heybeliada Halk Kütüphanesi Türkiye için çok, belki de biricik önemli bir deneyimdi. Ada halkı 3-4 yıldır ne kadar çok uğraştı. Dernek kurdu, çalıştaylar, konferanslar yaptı. Stratejik planlar geliştirdi. Kitap kampanyaları başlattı. Şenlikler düzenledi. Ben de kişisel olarak onlara yardımcı olmaya çalıştım. Valilik, vali yardımcıları ile, Kültür Müdürleri ile görüştük. Her seferinde merak etmeyin yanıtını aldık. En son 2 ay öncesi garanti vermişti Vali Yardımcısı. Hiçbir sorun yok demişti. Ancak olmadı.

Türkiye’nin bu boyutta sivil toplum-halk kütüphanesi buluşmasını gerçekleştiren, halk kütüphanelerinin ufkunu açacak projesi belki de tek (ya da birkaç örnekten birisi) örneği yaşamadı. Yaşatamadık. Çok kötü oldu. Başaramadık. Sorumluyuz. Çok üzgünüm.

Burada, mesele tek bir kütüphane meselesi, Heybeliada meselesi değildi. Yeni bir yol, ufuktu. Anlayamadık; yazık oldu. Yine de sonuç değil süreç önemlidir diyor ve o güzel Ada halkına içten sevgi ve saygılarımı gönderiyorum. Bu çabaları tarihe geçecektir; bizim sorumsuzluklarımız da tabii!

Dernek üyeleri mücadeleyi bırakmış değil. Yapının kütüphane olması amacıyla başlatılan sürecin aynı şekilde devam etmesini sağlamaya çalışıyorlar. Bunun için yetkililerle görüşüyor, binanın mülkiyet hakkı kimde olursa olsun, buranın -başka bir yere dönüşmeden- kütüphane olarak faaliyet göstermesini istiyorlar.

“Günümüzün kütüphaneleri nasıl olmalı?” sorusuna verilen yanıtlardan ilki, kütüphanelerin yaşayan yerler olması gerektiği. Heybeliada’da, henüz ortada bir kütüphane yokken bu yaratıldı. Yaşam boyu öğrenme merkezinin temeli atıldı. Halkla, sivil toplum kuruluşlarıyla, kütüphanecilerle, yazarların ve her yaştan okurların buluşması sağlandı. Artık bu örnek girişime bir kütüphane gerekli. Bürokratik engeller aşılmalı ve  tarihi yapı yeniden kütüphane olarak açılmalı.

1 yorum

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal