İşgalle yaratılan sanat bölgesi: Metelkova

İşgalle yaratılan sanat bölgesi: Metelkova

Günümüzde “işgal” kavramı, kültürün fiziksel ve mental bir başkaldırıyla dışavurumu. Aslında punk kültürünün önemli bir parçası; ancak ondan bağımsız olarak, diğer protest çevrelerce de sahiplenildi ve işgal dünyaya yayılmaya başladı. Süreç kullanılmayan evler, depolar ve metro istasyonları gibi kamusal alanların barışçıl bir şekilde işgal edilmesiyle başlıyor ve halka açılmasıyla tamamlanıyor. En komunal işgal yaratılarından biri ise Slovenya’da sanatsal bir dünya: Metelkova.

Metelkova, Slovenya’nın Lujblijana kentinde bulunuyor. Bu bölge, 1900’lü yılların başlarında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun ordusu tarafından kışla olarak yaptırılmış, kışlayı aynı amaçla 1941 yılına kadar Yugoslavya ordusu da kullanmış. Slovenya Yugoslavya’dan ayrıldıktan sonra, ordunun kışladan çekilmesiyle,  Metelkova’nın hikâyesi başlamış. İki yüz kişilik bir gruptan oluşan “Network of Metelkova” adlı topluluk, bölgeyi sosyal bir merkez haline dönüştürmek amacıyla işgal etmiş ve buraya özerk bölge ilan etmişler. Topluluk başlarda bölgenin daha kullanışlı hale getirilmesi için Slovenya Devleti ile iletişime geçmeye çalışmış; ancak geri dönüş alamayınca düzenledikleri oturma eylemleri ve konserlerle işgali başlatmışlar. Yalnızca 1993 sonbaharında 200 müzikal ve sanatsal etkinlik düzenlenmiş.


Şehrin isyankâr tarafının sembolü haline gelen Metelkova, yasal bir satatüye sahip değil; devlet ve egemen kültürün etkilerinden arınmış küçük bir dünya. Bu nedenle kendi şehrini çevreleyen bir alt-kültür olarak düşünülebilir. Bölgede ayrı bir yasal satatüye sahip tek kuruluş Hotel Celica. Kâr amacı gütmeyen kuruluşların ofislerinin bulunduğu hotel, Metelkova ile işbirliği içinde ve Metelkova  Lujblijana Üniversitesi Öğrenci Örgütü tarafından çalıştırılıyor.


Karma sanat stüdyoları, galeriler, konser alanları, kafeler, barlar ve dans kulüpleri bulunan dört binadan oluşuyor Metelkova. Askeri binaların dış cepheleri ve iç mekânlar işgal süresince duvar resimleri, grafitiler ve heykellerle donatılmış. Özellikle, Gollum yorumu olan heykeller bu küçük dünyanın simgesi haline gelmiş. Müzik ise Metelkova’nın yaşam dinamiği. Daha çok elektronik ve punk müzik icraa ediyorlar. Sanatın her alanında atölyeler düzenleniyor. Irkıçılığa karşı oluşturulan kampanyalar ve sosyal şiddet için bilinçlendirme çalışmalarıyla birlikte tüm bu etkinlikler,  Metelkova’daki komünal yaşamı tüm topluma açık bir hale getiriyor.

Hazırlayan: Buse Çetinkaya

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal