Hawar’ın yıldönümünde inadına Kürtçe

Hawar’ın yıldönümünde inadına Kürtçe

Tarihler 15 Mayıs 1932’yi gösterdiğinde o yıllarda Kürt diasporasının sürgündeki önemli merkezlerinden biri olarak işlev gören Suriye’nin Şam şehrindeki Kürt mahallesinde Kürt entelektüellerinden Emin Ali Bedirhan Beyin oğlu Mir Celadet Ali Bedirhan hayli heyecanlıdır. İlk defa “Kürtçe olmadan Kürt davası güdülemez” şiarıyla bir dergi çıkarır. Adını da Türkçe “Çığlık” anlamına gelen Hawar koyar…

Onbir yıl sürer Hawar’ın yayını ve 15 Ağustos 1943’te yayımlanan 57. sayısı ile yayın hayatına son verir. Kürtçenin Latin harflerini kullanması üzerinden 31 harfli Kürtçe alfabenin tektipleştirilmesi meselesi Hawar’ın ciddi uğraşı alanı olur. Dergi, daha çok Kürtçenin Kurmanci lehçesiyle yayınına ağırlık verse de Sorani ve Zazaki lehçelerinde yazılar da dergide yer alır.

Hawar’ın yazarları arasında Celadet Bey başta olmak üzere, Nureddin Zaza, Osman Sebrî, Qedrî Can, Cegerxwîn, Kamiran Bedirhan, Hesen Hişyar ve daha nice önemli yazarlar yer alır.

Celadet Bedirhan Bey Hawar’ın ilk sayısında diyordu ki: “Hawar dengê zanînê ye. Zanîn xwe nasîn e. Xwe nasîn ji me re rêya felat û xweşîyê vedike. Her kesê ko xwe nas dike, dikare xwe bide nas kirin. Hawara me berî her tiştî heyina zimanê me dê bide nas kirin. Lewma ziman şerta heyinê ya pêşîn e. Hawar zarokekî nûza ye. Zaroka me ye; zaroka Kurdan e.” (Hawar bilimin sesidir. Bilim ise insanın kendini tanımasıdır. Kendini tanımak kurtuluş ve güzelliğin yolunu açar. Kendini tanıyan herkes, kendisini tanıtabilir de. Hawar’ımız her şeyden önce dilimizin varlığını tanıtacak. Çünkü dil bizim temel varlık sebebimizdir. Hawar yeni doğandır ve bizim, Kürtlerin çocuğudur.)

Bianet Kurdî

Hawar2İşte Hawar’ın yayınından 74 yıl sonra, 2006’dan başlayarak Hawar’ın çıktığı tarih olan her 15 Mayıs günü Kürt Dil Bayramı günü olarak kutlanıyor. Bu yıl Kürt Dil Bayramı’nın 84. yılı kutlandı.

Doğrusu bu yıl Kürt Dil Bayramı’nın Kürtlerce kutlanıyor olmasının dışında kanımca önemli bir iş daha gerçekleşti.

Nerdeyse 20 yıldır bağımsız, objektif ve özgürlükçü alternatif habercilik yapan www.bianet.org haber sitesi yaklaşık altı aydır hazırlıklarını yaptığı bianet kurdî sayfasının yayınına başladı.

Elbette Kürtler kendi gazetelerinde, dergilerinde, web sitelerinde zaten Kürtçe ile kendi “iş”lerini yapıyorlar. Bu işin doğal olanı…

Ama bu ülkede eğer birlikte yaşamaktan söz ediliyor ise, söz edilmeye devam edilecek ise; asıl Kürt olmayanların, ya da şöyle diyelim egemen dil Türkçe üzerinden kendini ifade edenlerin Türkçe dışındaki dillere yönelmesi gerekiyor. Bunu yaparken dillerin birbirlerini ötelemeden, itmeden, ötekileştirmeden, birinin diğerine üstünlük sağlamadan; özetle eşitler arasındaki bir dil ilişkilenmesi üzerinden bir perspektife ihtiyaç var.

İşte tam da bu perspektiften hareketle bianet’in işin uzmanlarınca, Kürt dilinin emektarı gazetecilerle Kürtçe habercilik için yola çıkması çok anlamlı.

Kültürel varoluş

Bu ülkede zannedildiği gibi tek başına sihirli bir müdahale ile siyasetin siyasal gayreti ile adına “Kürt Sorunu” denilen, ama aslında “Kürt Özgürlükler Sorunu” olan meselenin çözümü, hal yoluna girmesi, öncelikli olarak kültür, kimlik, dil, sanat üzerinden ilişkilenme ile başlayacak. Bu sebeple Gine Devrimi’nin önderi Amilcar Cabral’ın “Ulusal başkaldırı kültürel varoluşla başlar” sözüne bir kez daha gönderme yapmanın vakti ve saatidir…

Dolayısıyla siyasal manada ellerine geçirdikleri her fırsatta “tekçilik…” üzerinden ısrarcılığa karşı, bu ülkenin özgürlükçü basını, internet portalları, dergileri, yayınevleri, televizyon kanalları Türkçenin yanında Kürtçenin, hatta sadece tek başına Kürtçenin değil, diğer dillerin de ifade edilmesinin mümkünatı üzerine kafa yormalı, kaynak geliştirmeli.

Yoksa “kardeşlik”ten söz etmek kuru laf olmaktan öteye gitmiyor açıkçası…

İşte! Belki de Kürtler için böylesine anlamlı bir “Dil Bayramı” günü ve haftasında Kürtçe / Kurdî yayınla merhaba demek bianet şahsında medyaya da bir çağrı oluyor kanımca…

15 Mayıs 2016 Diyarbekir

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-postanız paylaşılmaz. * işaretli alanların girilmesi zorunludur.

İptal